భారతదేశంలో ఆధార్ కార్డు (Aadhaar Card)కు సంబంధించి 2026 నుంచి పెద్ద మార్పులు వచ్చాయనే వార్తలు సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా ప్రచారం అవుతున్నాయి.
కొన్ని చోట్ల “ఇకపై ఆధార్ తప్పనిసరి కాదు” అని చెబుతుంటే, మరికొన్ని సేవలకు మాత్రం “ఆధార్ లేకపోతే పని జరగదు” అని అంటున్నారు.
అయితే అసలు నిజం ఏమిటి?
ఏ పనులకు ఆధార్ అవసరం?
ఏ పనులకు అవసరం లేదు?
సాధారణ ప్రజల్లో ఉన్న గందరగోళానికి అధికారిక స్పష్టతతో కూడిన పూర్తి వివరాలు ఇవే.
ప్రతి పనికీ ఆధార్ తప్పనిసరేనా?
నేడు సిమ్ కార్డు తీసుకోవడం నుంచి బ్యాంక్ ఖాతా తెరవడం వరకు ప్రతిచోట ఆధార్ అడుగుతున్నారు.
దీంతో ఆధార్ లేని వారు లేదా ఆధార్లో తప్పులు ఉన్న వారు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడుతున్నారు.
కానీ వాస్తవం ఏమిటంటే —
మీరు అనుకునే ప్రతి పనికీ ఆధార్ కార్డు తప్పనిసరి కాదు.
ప్రజలకు ఇబ్బంది కలగకూడదనే ఉద్దేశంతో, కొన్ని ముఖ్యమైన రోజువారీ మరియు ప్రభుత్వ సంబంధిత సేవలకు ఆధార్ లేకపోయినా పని జరుగుతుంది.
ఆ 5 ముఖ్యమైన పనులు ఏవో ఇప్పుడు చూద్దాం
1. పాఠశాల & కళాశాల ప్రవేశాలు (School & College Admission)
పిల్లల స్కూల్ అడ్మిషన్ సమయంలో తల్లిదండ్రులు ఆధార్ కోసం పరుగులు తీయడం చాలా సాధారణం.
కానీ సుప్రీంకోర్టు మరియు UIDAI స్పష్టంగా చెప్పింది —
ఆధార్ లేదు అనే కారణంతో పిల్లల అడ్మిషన్ను నిరాకరించరాదు.
నిబంధన ఏమిటి?
- 6 నుంచి 14 సంవత్సరాల పిల్లలకు విద్య హక్కు చట్టం (RTE Act) ప్రకారం విద్య మౌలిక హక్కు.
పరివర్తనంగా ఏం ఇవ్వొచ్చు?
- జనన ధృవీకరణ పత్రం (Birth Certificate)
- ట్రాన్స్ఫర్ సర్టిఫికెట్ (TC)
- తల్లిదండ్రుల గుర్తింపు కార్డు
ముఖ్యమైన విషయం:
- అడ్మిషన్కు ఆధార్ అడ్డంకి కాదు
- కానీ స్కాలర్షిప్లు, మధ్యాహ్న భోజనం వంటి ప్రభుత్వ లబ్ధులు పొందాలంటే ఆధార్ అవసరం కావచ్చు
2. కొత్త మొబైల్ సిమ్ కొనుగోలు (Mobile SIM Card)
“ఆధార్ ఉంటేనే సిమ్ ఇస్తాం” అని షాపుల్లో చెప్పడం సాధారణం.
కానీ ఇది పూర్తిగా నిజం కాదు.
టెలికాం శాఖ అధికారిక నిబంధన:
సిమ్ తీసుకోవడానికి ఆధార్ ఒక్కటే మార్గం కాదు.
ఈ ఐడీలతో కూడా సిమ్ పొందొచ్చు:
- ఓటర్ ఐడి
- డ్రైవింగ్ లైసెన్స్
- పాస్పోర్ట్
రియాలిటీ చెక్:
- డిజిటల్ KYC సులభంగా ఉండటం వల్ల షాపులు ఆధార్కే ప్రాధాన్యం ఇస్తాయి
- ఇతర ఐడీలతో ప్రాసెస్ కొంచెం ఆలస్యం కావచ్చు
- కానీ సిమ్ ఇవ్వకుండా తిరస్కరించడానికి హక్కు లేదు
3. బ్యాంక్ ఖాతా తెరవడం (Bank Account Opening)
చాలా బ్యాంకుల్లో “ఆధార్ తప్పనిసరి” అని సిబ్బంది ఒత్తిడి చేస్తారు.
కానీ RBI నిబంధనల ప్రకారం ఇది అన్ని ఖాతాలకు వర్తించదు.
జన్ ధన్ / బేసిక్ సేవింగ్స్ అకౌంట్:
- ఆధార్ లేకపోయినా ఖాతా తెరవొచ్చు
- ఓటర్ ఐడి లేదా NREGA కార్డు ఉపయోగించవచ్చు
ఎందుకు ఈ సడలింపు?
- ప్రతి పౌరుడికి బ్యాంకింగ్ సౌకర్యం అందించాలనే ప్రభుత్వ లక్ష్యం (Financial Inclusion)
గమనిక:
- ₹50,000 కంటే ఎక్కువ లావాదేవీలు
- గ్యాస్ సబ్సిడీ, DBT పొందాలంటే
ఆధార్-KYC తప్పనిసరి
4. రైలు & బస్ టికెట్ బుకింగ్ (Travel Booking)
రైలు లేదా బస్సులో ప్రయాణించడానికి
ఆధార్ చూపించాల్సిన అవసరం లేదు.
నిబంధన:
- ఏదైనా ప్రభుత్వ ఫోటో గుర్తింపు కార్డు సరిపోతుంది
ఆన్లైన్ బుకింగ్ (IRCTC):
- సాధారణ టికెట్లకు ఆధార్ అవసరం లేదు
- నెలకు 12 కంటే ఎక్కువ టికెట్లు
- తత్కాల్ / ప్రత్యేక రాయితీలు కావాలంటే
👉 IRCTC ఖాతాకు ఆధార్ లింక్ ఉండాలి
5. ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లో చికిత్స (Hospital Treatment)
ఆరోగ్య సేవలు ప్రతి పౌరుడి మౌలిక హక్కు.
ఆధార్ లేదని చికిత్స నిరాకరించలేరు.
కేంద్ర ఆరోగ్య శాఖ మార్గదర్శకాలు:
- ఎమర్జెన్సీ చికిత్స
- OPD సేవలకు
ఆధార్ తప్పనిసరి కాదు
ABHA కార్డు విషయం:
- ABHA (ఆయుష్మాన్ భారత్ హెల్త్ అకౌంట్) కోసం ఆధార్ అడగవచ్చు
- ఆధార్ లేకపోతే
- ఆసుపత్రి రిజిస్ట్రేషన్ స్లిప్
- ఇతర ఐడి సరిపోతుంది
తక్షణ సమాచారం: ఎక్కడ అవసరం? ఎక్కడ అవసరం లేదు?
| సేవలు | ఆధార్ తప్పనిసరా? |
|---|---|
| స్కూల్ అడ్మిషన్ | కాదు |
| సిమ్ కార్డు | కాదు |
| రైలు ప్రయాణం | కాదు |
| PAN–ఆధార్ లింక్ | అవును |
| రేషన్ / సబ్సిడీ | అవును |
ముఖ్య హెచ్చరిక: PAN–ఆధార్ విషయంలో నిర్లక్ష్యం వద్దు
| నిబంధన | ప్రభావం |
|---|---|
| PAN–ఆధార్ లింక్ చేయకపోతే | PAN నిష్క్రియ (Inoperative) |
| ఆలస్యంగా లింక్ చేస్తే | ₹1000 జరిమానా |
చివరి మాట (Conclusion)
ఆధార్ కార్డు భారతదేశంలో ముఖ్యమైన గుర్తింపు పత్రం — ఇందులో సందేహం లేదు.
కానీ “ఆధార్ లేకపోతే ఏ పని జరగదు” అనే భయం అవసరం లేదు.
- పన్నులు
- సబ్సిడీలు
- ప్రభుత్వ నగదు లబ్ధులు
ఇక్కడ ఆధార్ తప్పనిసరి
కానీ
- విద్య
- ఆరోగ్యం
- ప్రాథమిక సేవలు
ఇక్కడ ప్రత్యామ్నాయ ఐడీలతో హక్కులు ఉన్నాయి.
నిబంధనలను సరిగ్గా తెలుసుకోండి
అనవసర గందరగోళానికి లోనవ్వకండి.
